چرا وصل شدن اینترنت برای کاربران گران تمام شد؟
وب کنفرانس: زمستان ۱۴۰۴ برای فضای مجازی ایران با «بزرگ ترین سکوت دیجیتال» و خسارت روزانه ۵ تا ۶ هزار میلیارد تومانی سپری شد؛ دورانی که نه فقط چرخ های اقتصاد دیجیتال را از حرکت بازداشت، بلکه با پدیده عجیب \؛ناپدید شدن حجم ترافیک\؛، اعتماد کاربران را نیز به مرز فروپاشی رساند. این گزارش نگاهی دارد به ریشه های فنی اتمام سریع بسته های اینترنتی و ضربه سنگینی که بر پیکره بخش خصوصی و معیشت کسب وکارهای خرد وارد آمد.
به گزارش وب کنفرانس به نقل از خبر آنلاین، فضای مجازی ایران در بازه زمانی دی و بهمن ماه سالجاری، فراتر از یک اختلال ساده در شبکه، شاهد تغییر بنیادین در مدل حکمرانی بر زیرساخت های اینترنتی کشور بود. این دوره که از آن با عنوان «بزرگ ترین سکوت دیجیتال» یاد می شود، با قطع سراسری ارتباطات در ۱۸ دی ماه آغاز و بعد از ۲۰ روز انسداد کامل، با بروز بحران جدیدی تحت عنوان «ناپدید شدن حجم ترافیک کاربران» وارد مرحله ای تازه شد.
بررسی های فنی نشان میدهد که قطعی اخیر، طولانی ترین و عمیق ترین تجربه انزوای دیجیتال در تاریخ کشور بوده است. برعکس تجربه های پیشین، در این بازه حتی «شبکه ملی اطلاعات» هم با اختلال گسترده رو به رو شد و خدمات بانکی و پیام رسان های داخلی در ایام نخست از دسترس خارج شدند.
با بازگشایی مرحله ای اینترنت در هفته اول بهمن ماه، موج گسترده ای از شکایات کاربران درباب اتمام غیرعادی بسته های اینترنتی به ثبت رسید. گزارش های میدانی حاکی از آنست که بسته های چند ده گیگابایتی، در تعدادی موارد تنها در عرض چند ساعت و بدون استفاده فعال کاربر، به پایان رسیده است.
چرا حجم اینترنت کاربران به سرعت تمام شد؟ با آغاز دسترسی های محدود، موجی از نارضایتی کاربران نسبت به اتمام سریع بسته های اینترنتی شکل گرفت. بررسی های کارشناسی نشان میدهد این مساله حاصل هم زمانی چند عامل فنی و مدیریتی بوده است:
۱. اختلال در تفکیک ترافیک داخلی و خارجی در دوره اختلال، به سبب تغییرات مسیریابی و غیرفعال شدن قسمتی از سیستم های تشخیص ترافیک، قسمتی از خدمات داخلی با تعرفه بین الملل محاسبه شد. این مورد موجب شد مصرف کاربران، خصوصاً هنگام استفاده از محتوای ویدئویی داخلی، با سرعت غیرعادی افزایش یابد.
۲. سربار ناشی از کاهش سرعت کاهش شدید سرعت بدون قطع کامل ارتباط، سبب فعال شدن ساز و کار های بازفرست داده در سیستم ها و اپلیکیشن ها شد. در این شرایط، حجم تبادل داده در شبکه بیشتر می شود، بدون آن که کاربر عملا محتوای قابل استفاده ای دریافت کند؛ اما این تبادل، از حجم بسته اینترنت کسر می شود.
۳. افزایش استفاده از ابزارهای تغییر مسیر ترافیک محدودیت ها موجب شد استفاده از ابزارهای تغییر آی پی افزایش یابد. این ابزارها بطور ذاتی سربار رمزنگاری و داده های اضافه تولید می کنند و درنتیجه، مصرف حقیقی اینترنت کاربر بیشتر از حجم محتوای دریافتی است.
بحران کاهش حجم ترافیک در حالی رخ داد که اپراتورهای همراه، تنها چند هفته قبل از قطعی بزرگ، تعرفه های خودرا ۲۰ درصد افزایش داده بودند. این همزمانی در کنار «سوختن» مدت اعتبار بسته های خریداری شده در زمان قطعی، منجر به تشکیل فرضیه «کم فروشی سازمان یافته» در افکار عمومی شد.
خاموشی اینترنت، اثر مستقیمی بر اقتصاد دیجیتال کشور هم گذاشت؛ بخشی که در سالیان اخیر به یکی از پیشران های اشتغال و کارآفرینی تبدیل گشته بود؛ بنابر گفته رئیس اتاق بازرگانی ایران در نشست هیأت نمایندگان یکی از جدی ترین اثرات خاموشی اینترنت بر اقتصاد، مربوط به بخش تجارت و اعتماد سرمایه گذار بود: «آنچه در دی و بهمن ماه بر پیکره اقتصاد دیجیتال گذشت، تنها قطع یک ابزار ارتباطی نبود؛ بلکه سلب اعتماد بخش خصوصی بود.»
بنابر گفته رئیس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی خراسان رضوی و عضو کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران خسارات ناشی از قطعی اینترنت روزانه بالاتر از 5 تا 6 همت بوده است.بر اساس برآوردهای رسمی و گزارش نهادهای بین المللی پایش اینترنت، خسارت روزانه این اختلالات به اقتصاد دیجیتال، صدها میلیارد تومان تخمین زده شد. کسب وکارهای آنلاین، خصوصاً کنشگران رسانه های اجتماعی، فروشگاه های خانگی و خدمات آنلاین، با افت شدید یا توقف کامل فعالیت مواجه گشتند.
این شرایط، به طور دقیقتر بر مشاغل خرد، زنان سرپرست خانوار و کسب وکارهای مبتنی بر رسانه های اجتماعی اثر منفی گذاشت و نگرانی ها درباره ی بیکاری پنهان و کاهش تاب آوری اقتصادی را افزایش داد.
شکل گیری بحران اعتماد میان کاربران در این بین اتمام سریع بسته ها، نبود اطلاع رسانی شفاف و پاسخ گویی محدود اپراتورها، به تشکیل بحران اعتماد میان کاربران انجامید. هرچند وعده هایی برای تمدید یا جبران بسته های صدمه دیده عنوان شد، اما کارشناسان باور دارند نبود سازوکار حقوقی مشخص برای جبران خسارت کاربران و کسب وکارها همچنان یک خلأ جدی است.
خاموشی گسترده اینترنت در زمستان ۱۴۰۴، صرفا یک قطعی ناگهانی نبود، بلکه تجربه ای پرهزینه برای کاربران، کسب و کارها و زیرساخت های اقتصادی کشور محسوب می شود. پدیده اتمام سریع حجم اینترنت، نتیجه هم زمان اختلالات فنی، تغییرات مدیریتی و فشار بی سابقه بر شبکه بود.
کارشناسان تاکید دارند که شفافیت در محاسبه تعرفه ها، تقویت سیستم های تفکیک ترافیک، پاسخ گویی اپراتورها و تدوین سازوکارهای جبران خسارت، از الزامات ممانعت از تکرار چنین بحران هایی است.
این رویداد نشان داد اینترنت، نقشی فراتر از یک ابزار ارتباطی در اقتصاد و زندگی روزمره ایفا می کند و هرگونه اختلال گسترده در آن، می تواند پیامدهایی طولانی مدت برای توسعه دیجیتال کشور بهمراه داشته باشد.
منبع: وب كنفرانس
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب